Résidence     
Eigen huis Vakantie Omgeving Foto's Links Contact
Résidence Château Cazalères
Algemeen
 Home
 Te huur
 Te koop
 Lastminute
Diverse
 Info aanvragen
 Reserveren
 E-mail

www.ariege.nl

WAT GROEIT ER? WAT BLOEIT ER?

door klaas van zijp

Niet alleen de sierplanten, die wij in deze omgeving zien komen op ons vaak als minder of niet bekend over, ook de gewassen op het land zijn niet altijd herkenbaar. Een duidelijk voorbeeld vormen de groene bosschages, die wij zien als wij vanuit ons park de fiets-uitgang nemen en voor wij het dorp naderen naar links kijken. Ver achter het bouwland stroomt een beek, "Ruisseau de Montbrun". Langs de oever van deze beek staat een oud bamboe-bos.

Wat in het gebied rondom Daumazan wordt verbouwd is o.a. afhankelijk van klimaat, grondsoort en locale behoefte.

Voor de graanvoorraad in Europa neemt Frankrijk als producent een belangrijke plaats in. Vooral in een brede gordel ter hoogte van Parijs wordt erg veel graan verbouwd. Ook in de Ariège worden op een redelijke schaal verscheidene graansoorten (vooral ook haver) verbouwd. In deze streek wordt veel van de maïs verbouwd als vermeerderings product, voor de zaden.

Maïs en ook zonnebloemen herkennen wij, vooral in een laat stadium, twijfelloos. Er zijn nogal wat gewassen, die niet één-twee-drie herkend worden door een Hollander, vooral niet als hij of zij in de stad is opgegroeid.

Millet, Milocorn, Sorghum of Sorgo, is zo'n gewas, het wordt in onze omgeving vrij veel verbouwd. Het heeft een lange stengel waaraan, na de bloei een pluim-vormige bruine tros met zetmeelrijke zaden komt. Het is een vervanging voor maïs en een even energierijk voedsel. Eveneens dienen de Teunisbloemen, die hier en daar mooie gele velden vormen, als veevoer. Deze worden verhakseld aan het vee gevoerd. De hoogste kwaliteit zaden van de oogst van Teunisbloemen wordt gebruikt door de farmaceutische industrie.

Ook de tabaksplant bloeit fraai en er zijn aardig wat velden in de omgeving waar deze planten, herkenbaar aan de grote generfde bladeren, het landschap opvrolijken. Het blad van deze planten wordt, in verschillende fasen, van onder af geoogst.

Zien wij distelachtige bladeren, die wij in een beginstadium niet thuis kunnen brengen, dan is dat bijna altijd een veld met artisjokken (artichauts). In gesloten vorm worden de grote bloemknoppen bij de groenteman aangeboden Zij vormen een delicatesse. Van de artisjok kunnen wij de harten (cœurs) en de bodems (fonds) ook in geconserveerde vorm kopen. Zij zijn voor veel gerechten toepasbaar. Er wordt ook een likeur gemaakt van deze planten onder de naam "Cinar". Jammer genoeg laat men de planten nooit tot volle bloei komen. De bloeiwijze is prachtig en ook de gedroogde bloemen zijn zeer decoratief.

Relativiteit

Niet alleen in het voorjaar ziet men in Frankrijk veel gele (koolzaad) velden. Vooral wie 's zomers door Frankrijk rijdt ziet grote gele velden die met de glooiingen in het landschap meegolven. Met plezier wordt ernaar gekeken, het schept zelfs een vrolijk gemoed.

Zonnebloemen, fier rechtop staand met hun kronen allemaal naar één kant gericht, gedirigeerd door de zon. In enkele weken zijn zij vanuit een kleine pit snel omhoog gegroeid. De dikke stengels dragen nu de trotse, bijna vriendelijk glimlachende hoofden.

Eind september, staan de eens zo trotse zonnebloemen somber en zwart, met een geknakte ziel op het veld. Zij missen de kracht om het hoofd zelfs nog maar even op te heffen. Het wachten is op de boer, die met één zwiepende maai een einde maakt aan hun korte bestaan. De langsrijdende mens gunt ze geen blik meer waardig en zal blij zijn wanneer de deprimerende zwarte velden eindelijk gerooid zijn.

Zonnebloemen zijn ons niet onbekend, maar wel het buitengewoon fraai gezicht dat de uitgestrekte glooiende velden in Frankrijk vaak opleveren. De oliehoudende zaden worden gebruikt. Nadat ze rijp (en bijna zwart) zijn en het juiste vocht- en oliepercentage bezitten, worden ze geoogst.

Natuur

Niet alleen de cultuur, maar ook de natuur geeft vaak een zeer afwijkend patroon te zien, ten opzichte van ons Nederland.

Het lijken soms kraaiennesten boven in de bomen. Zo'n maretak, of mistletoe, parasiteert en richt de boom uiteindelijk te gronde. Rond kersttijd leveren heel kleine takjes mistletoe, vooral in Duitsland wel twintig gulden op. In december deze takjes exporteren is dan ook zeer lucratief. Er werden in het verleden heel wat bomen gekapt om de maretakken (Fr. gui) eruit te kunnen knippen. Dat heeft tot bescherming ervan geleid. In Frankrijk wordt nog veel hout gestookt, dus ook daarvoor vindt nogal wat houtkap plaats. Om ontbossing te voorkomen heeft minister Malraux bij wet bepaald, dat degene die kapt ook voor herbebossing moet zorgen. Simpelweg: Haal je een boom om, dan moet je er ook weer één planten.

Deze André Malraux was een oude ijzervreter, met linkse denkbeelden. Hij vocht in Spanje en hij streed tegen de Duitsers. Sommigen kennen hem als schrijver. De Gaulle nam hem op in zijn kabinet, waar hij enkele zeer nuttige wetten heeft uitgevaardigd. Zo bepaalde hij ook dat de Fransen hun huizen en gebouwen beter moesten onderhouden, hetgeen veel steden en dorpen een beter aanzien gaf.

Vooral de wandelaar zal af en toe stilstaan om wat meer aandacht aan de natuur te schenken. Uit de nabije omgeving een aantal meer of minder bekende planten: Wij komen in de omgeving vaak 'de trots van grootmoeders vensterbank' tegen, in de wilde vorm met kleine bloemen: de cyclaam.

Vooral orchissen zijn de moeite waard om bij stil te staan en van heel dichtbij te bekijken. In de omgeving van Daumazan zijn ze in vele variëteiten en diverse kleuren te vinden. Afhankelijk van de grondsoort, het type en de plaats waar ze staan komen deze orchideeën vroeg in het jaar tot bloei.

Longkruid, bloeit vroeg in het voorjaar massaal in schaduwrijke loofbossen en gemengde bossen. Het kruid bloeit eerst roze/rood, later paars/blauw en heeft gevlekte bladeren. Vroeger werd de plant als geneeskrachtig beschouwd. Men vergeleek de vlektekening van de bladeren met de longen en volgens de leer der signaturen betekende dit dat de plant tegen longziekten zou helpen. Dit kruid is o.a. te vinden langs alle wegen rond ons park.

Een opvallende verschijning is de aronskelk, eveneens te vinden langs alle wegen rond het park. De bloeiwijze is een bloeikolf, omgeven door een bleekgroen zakvormig schutblad (deze valt het meeste op). De plant bloeit in het voorjaar. Deze plant verspreidt een rottingslucht, die vliegen aantrekt. Kruipt een, door de geur aangelokte vlieg in het zakvormige schutblad naar beneden, dan glijdt hij langs de gladde binnenkant omlaag en valt in het onderste gedeelte. Bij pogingen om eruit te komen veegt hij het meegenomen stuifmeel op de vrouwelijke bloemen en zorgt voor bestuiving. Al snel verwelkt het schutblad en kan de vlieg, beladen met stuifmeel er weer uit krabbelen. De plant heeft langstelige, grote gevlekte bladeren en draagt na de bloei helrode bessen. De plant is giftig!

Een andere bijzondere gast is de bremraap. Er zijn meer dan twintig west- en Midden-Europese bremraap soorten en ze zijn alle gespecialiseerd op bepaalde groepen "waardplanten", het is n.l. een wortelparasiet. Vaak is het moeilijk om uit de wirwar van wortels op te maken welke nu eigenlijk de waardplant is. De bremraap is een plant zonder groene bladeren. Hij parasiteert op: lipbloemenfamilie, nachtschadefamilie, composietenfamilie. De kleur varieert van blauwpaars tot dofrood/geel of donkerrood/bruin, gerelateerd aan de soort. Afhankelijk van de soort is de bloei april-augustus. Vooral op een wandeling rond Daumazan op de smalle bospaadjes. langs de oranje-geel-blauwe markering, vinden we deze bremraap.

De bosrank is vooral langs bosranden en in struikgewas (garrigue) een opvallende verschijning. Het is één van de weinige lianen die in Europese bossen voorkomen. De stengels kunnen 30 m. lang worden en hangen, nadat ze de bladerkronen eenmaal hebben bereikt, weer naar omlaag. De bladstelen slingeren zich om de twijgen of takken van de boom, zodra ze ermee in contact komen. De bosrank bloeit in de zomer met kleine bloemen, die wit tot groenachtig zijn. Wanneer bomen en struiken hun blad verloren hebben, is de bosrank vooral te herkennen aan de pluizige, crèmekleurige zaadbollen.

De jeneverbes is overal in de omgeving op de hellingen te vinden. De jeneverbes is tweehuizig, d.w.z. er zijn mannelijke en vrouwelijke planten. Het spreekt voor zich dat de vruchten verschijnen aan de vrouwelijke plant. In het eerste jaar zijn de bessen groen, in het tweede jaar zijn ze donkerpaars en rijp. De bessen leveren een bruine kleurstof op en worden nog steeds gebruikt bij het bereiden van jenever, Chartreuse-jaune, paté, wild- en vele andere gerechten. Vroeger schreef men ze een geneeskrachtige werking toe, ze zouden de pest voorkomen, beten van wilde dieren genezen en een werkzaam tegengif vormen. De oude Egyptenaren gebruikten de uit de aromatische naalden vervaardigde olie, in combinatie met andere oliën en zoet geurende stoffen, voor de conservering van hun doden. In de middeleeuwen verbrandde men de naalden en takken om het kwaad weg te houden en samen met beukenhout voor het roken van hammen.

De gaspeldoorn is een dichte, stekelige, groenblijvende struik, die niet alleen in voorjaar en zomer bloeit, maar soms het hele jaar. Dus ook tijdens de kerst periode bloeiend te vinden! Het is een taaie struik. De dikke bladeren zorgen voor een minimum aan vochtverlies. Droge struiken zijn echter zeer brandbaar en vaak de oorzaak dat branden zich razendsnel verspreiden. In sommige streken werd de gaspeldoorn dicht bij huis aangeplant om daarop de was te drogen te kunnen leggen zonder dat deze zou wegwaaien. De scherpe doorns maken het tot een veilige nestplaats voor allerlei kleine vogels, zoals paapjes, tapuiten en Provençaalse grasmus. Gaspeldoorn is te vinden op de hellingen rondom.

Platanen ziet men vaak aangeplant in de dorpen, als laan-boom of op een plein, als schaduwboom. Als lei-boom zijn platanen aan de zonzijde van verscheidene huizen te vinden. Tegenwoordig wordt de boom veel aangeplant omdat het één van de weinige bomen is die geen last heeft van de vervuilde lucht. Zijn bladeren worden door de regen weer schoongespoeld en de schors laat in grote plakkaten los, wat voorkomt dat de ademporiën in de bast met roetdeeltjes verstopt raken. Platanen kunnen heel goed gesnoeid worden. Gesnoeide platanen geven een trieste aanblik, maar het volgend seizoen, in blad staan ze er weer fraai bij. De plataan is vooral te herkennen aan de stam. Doordat de schors in plakkaten loslaat ontstaan de lichtgekleurde vlekken. De kleine bloemen hangen in bolvormige groepen. De vruchten vallen niet af, maar blijven tot ver in de winter aan de boom hangen.

De Pyreneeën zijn niet echt ver weg en de liefhebber die daar gaat wandelen kan het beste een boekje over de "alpenflora" meenemen, wanneer de interesse naar de vaak zeldzame bloemen en planten groot genoeg is. In de bergen zijn veel van de fraai bloeiende planten beschermd. Zij mogen dan ook niet geplukt worden. Met uitzondering van de meeste kleinere camera's kan men met een juist gekozen voorzetlens hele mooie macro-foto's maken, waardoor plukken overbodig wordt.

Artisjokken

Het meest worden de artisjokken in Frankrijk op tafel gebracht zoals wij ze in de winkel zien liggen. Voor diegene die dat nog nooit geproefd heeft en niet weet wat hiermee aan te vangen volgt hieronder een beschrijving, want het is de moeite waard, de smaak is zeer verfijnd. De artisjok kan heel goed als voorgerecht op tafel worden gebracht. Soms worden deze bloemknoppen gekookt verkocht, maar vers zijn ze beter. Bij de steel vlak afsnijden en in een met water gevulde pan (met wat zout en citroensap) een half uur tot 45 min. koken. Daarna uit laten lekken. De artisjokken kunnen koud en warm gegeten worden, warm zijn ze iets smaakvoller.

Aan tafel worden de blaadjes één voor één afgehaald en op de plaats waar deze vast gezeten hebben wordt het zachte gedeelte afgezogen. Meestal worden deze blaadjes v66r ze worden afgezogen in een sausje gedoopt. Bijzonder lekker is een mosterdsaus. De blaadjes worden naar het centrum toe steeds dunner en de laatste worden dan ook als een bosje gedoopt en afgezogen. In bet binnenste van de bloem komen de meeldraden tevoorschijn (het ziet er uit als hooi). Deze worden weggeveegd en daarna blijft de bodem over. Voor de meeste mensen is dat het lekkerste gedeelte. Net als bij schaal- en schelpdieren blijft er, na de maaltijd, ontzettend veel afval over.

Verhoudingen van een lekkere mosterdsaus:
één lepel mosterd (moutarde de Dijon of Zaanse mosterd van de"Huisman")
één lepel (lets minder mag) bruine sulker
drie lepels mayonaise (of soortgelijk vet-arm product) goed roeren en even proeven (schrik niet van de kleur)

Zo zie je maar, je kan in Frankrijk nergens over praten of het draait altijd wel ep lekker eten uit!

©1998-2008 Château Cazalères